Canon van het leren - Sylvia Downs: Leren leren

1984 Downs: Leren leren in Canon van het Leren
Door Donathus Thöne en Jeroen Bode

Waarom is dit hoofdstuk voor mij persoonlijk interessant?

• Niet alle leerstof volledig aanbieden stimuleert 'leren leren'
• Eisende stijl van lesgeven (scaffolding AFL) stimuleert 'leren leren'
• Opzoeken van de Belbinrollen
• Leervaardigheden van trainers kunnen toegepast worden in de vakgroepen voor de praktijkvakken
• Onbewust remmen van leren leren door docenten, trainers, etc.
• De tien leerprincipes van Downs kunnen hulpzaam zijn bij het ontwerpen voor het nieuwe examenprogramma Groen door verwijzingen naar AFL, scaffolding en nut van feedback

Leren leren = skilled learning = verband tussen leren en veranderingen

Blz. 342
Leren op het werk

• verbeteren van probleemoplossend vermogen
• leren plannen
• beïnvloeden van anderen
• leren nemen van beslissingen

"Downs benadrukte dat trainers zich ervan bewust moeten zijn dat de wijze waarop leerstof gepresenteerd wordt, direct invloed heeft op het ontwikkelen van learning skills."

Blz. 343 MUD-model

• feiten moeten worden geleerd (memorising)
• concepten moeten worden begrepen (understanding)
• activiteiten moeten worden gedaan en geoefend (doing)

Het leren van nieuwe strategieën en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen leren (=learning skills) heeft meer invloed op het trainingssucces dan het IQ.

Leren leren ontwikkelen

Leervaardigheden trainees:

• observeren
• luisteren
• kunnen vertalen van woorden en diagrammen
• vragen stellen
• onthouden
• experimenteren en oefenen
• beoordelen en identificeren en corrigeren van fouten

Blz. 343 Vaardigheden van trainers:

• laat merken dat iedereen een bijdrage kan leveren aan het leerproces
• maak het niet te makkelijk door alles voor te doen
• zorg ervoor dat leerlingen zelf om hulp vragen
• laat iedereen liever zelf dingen te oefenen
• stimuleer om te leren van fouten
• maak het leerproces niet te makkelijk door te kleine stapjes aan te bieden
• geef voldoende tijd
• geef adequate feedback
• ontwikkel de belangstelling om te leren
• laat mensen leren zichzelf te beoordelen
• geef niet te makkelijke of te moeilijke opdrachten (Downs: laat in stilte opdrachten doen, dit stimuleert vragen stellen)
• geef aan dat oefening een belangrijk onderdeel is van het leren

Blz. 344

Soorten leervaardigheden

1. geïnternaliseerde leervaardigheden
2. observeerbare activiteiten
3. producten
4. de algemene 'motivational impetus' (=persoonlijke belangen)

Leren op het werk (Learning at work, Downs 1995)

1. Leren op het werk is grotendeels een sociale activiteit - werkplekleren wordt teamleren.
2. Iedereen heeft een rol in dit leren.
3. Iedereen kan zowel iets bijdragen als iets halen.
4. Collega's, trainers, leraren en ouders verhinderen leren soms onbewust --> houdt rekening met leerblokkades

Blz. 345 Tien leerprincipes volgens Downs

1. Het doel kennen en vooruitgang boeken (weg naar doel meetbaar maken)
2. Vertrouwen, respect, openheid en acceptatie van verschillen (geheime agenda is fnuikend)
3. Besef dat je leert en voel je verantwoordelijk.
4. Leren is een werkwoord.
5. Kennis en ervaring van deelnemers als uitgangspunt voor deelname (refereert m.i. aan AFL)
6. Leervaardigheden kunnen geleerd en ontwikkeld worden.
   a. capaciteit verschilt van persoon tot persoon
   b. leervaardigheden kunnen verbeteren door oefenen
   c. kennis van individuele leerstijl is een voorwaarde 
7. Feiten, concepten en vaardigheden worden op verschillende manieren geleerd (MUD).
8. Fouten kunnen een waardevolle rol spelen in de ontwikkeling van 'begrijpen' - veilige omgeving is noodzakelijk
9. Om het leerproces te verwerken en op te nemen is tijd nodig voor reflectie - teveel reflectie leidt tot verlies
10. Effectief leren draait om realistische, objectieve en constructieve feedback, ontdaan van persoonlijke gevoelens of gedachten (refereeert aan Hattie - the power of feedback)