Staveren, A. v. (2012). Actieonderzoek - [Kurt Lewin].
In M. Ruijters, & R. Simons (Eds.), Canon van het leren: 50 concepten en
hun grondleggers (pp. 37-50). Deventer: Kluwer.
Wat is voor mij de moeite waard van actieonzerzoek?- focus op mogelijkheden
- het onderzoek is aanzet tot verandering
- de (verstikkende) dynamiek van grote groepen (Bion) en de kracht van kleine groepen
- bewustwording van het eigen gedrag, zelfinzicht
- groep heeft regels
Er is niets zo praktisch als een goede theorie.”Kurt Lewin.
… en niets zo theoretisch als een goede praktijk” Arienne van Staveren.
Kurt Lewin: mariage a trois - leren, vernieuwen en onderzoeken.
Actieonderzoek is een leerstrategie. Actieonderzoek kan de professionele ruimte vergroten.
Scientific management bevat: prestatiebeloning. Dit heeft zijn grenzen. Juist immateriële beloning blijkt te werken. Hieruit is de HRS (Human Relation School) ontstaan met het idee dat werk een sociale activiteit is, geen economische activiteit.
In VS ontwikkelt Lewin in NTL (National Training activities) ervaringsleren – een verbinding tussen theorie en praktijk.
In EU ontwikkelt Bion in Tavistock (Londen) gelijksoortige denkbeelden, maar dan meer gericht op groepsrelaties en groepsdynamica.
Basis van ervaringsleren (NTL)
-Hier en nu
-Integratie theorie en praktijk
-Kleine groepen (gebaseerd op Bion)
Bion: grote groep heeft een dwingende invloed op een individu, kan een individu maken of breken, kan een individu stimuleren of frustreren.
Freud: een individu ondergaat een mentale verandering als deze in een groep komt.
Gustave le Bon (1895) en Wilfred Trotter (1906): groepsvorming is een angstwekkend verschijnsel, het is een representatie van oerhorde gebaseerd op instinct.
“In een groep wordt de mens een instinctief handelend wezen, een barbaar die neerdaalt op de ladder van de civilisatie.” Gustave le Bon (1895)Werkwijze van Bion: reduceer de grote groepen tot kleine groepen als werkzame eenheid. Kleine groepen hebben een heilzame invloed op het individu, zelfontplooiing, ontwikkeling en dynamiek tussen individuen.
Lewin werkt in NTL met kleine groepen: 5 – 8 mensen.
Kenmerken huidig actieonderzoek:
- aandacht voor zelfinzicht en bewustwording van eigen gedrag
- integratie van wetenschap en praktijk
- werken met kleine groepen / casusadoptie
- bewustwording en begrip van groepsdynamiek
“Je moet zelf iets doen als je wilt dat er iets verandert” – Lewin. - hier-en-nuprincipe
- focus op mogelijkheden, niet op rationalisatie
Kolb (1984) – ervaringsleercyclus – doen, bezinnen, denken, beslissen - de groep is een systeem met eigen regels
